Özlem Çakmak
TÜM YAZILARI HAVACILIK HUKUKU Özlem Çakmak ozlem.cakmak@ucuyoruzz.com 28 Mart 2018 19:34

Uçuş iptallerinde yolcu hakları!

Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba. Bu yazımda özellikle çok sık rastlanan sorunlardan biri olan sefer iptallerinde yolcuların ne gibi hakları var buna değinmek istedim. Herhangi bir uçuş iptalinde yolcuların asgari hakları Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Sivil Havacılık Yönetmeliği (“SHY-YOLCU”) ile belirlenmiştir. Esasen bu yönetmelik yenilenmiş olup, eskisinden farklı olarak birtakım yeni düzenlemeler içermektedir.

Türk ve Avrupa Birliği ülkeleri haricindeki yabancı menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye çıkışlı tarifeli ve tarifesiz tüm uçuşlar ve Türk menşeli hava taşıma işletmelerinin Avrupa Birliği üyesi ülkeler haricindeki ülkelerden Türkiye’ye düzenledikleri tarifeli ve tarifesiz tüm uçuşlar ile ücretli ya da ücretsiz seyahat eden yolcular ve doğrudan veya dolaylı olarak halka açık olmayan indirimli biletle seyahat eden yolcular ile biriktirilen mil veya puanlarla seyahat eden yolcuları kapsar. Avrupa Birliği taşıyıcılarının ve diğer tüm taşıyıcıların Avrupa Birliği içerisindeki uçuşları ise Avrupa Birliğinin 11/2/2004 tarihli ve (EC) 261/2004 sayılı Tüzüğü kapsamındadır.

Uçuşun iptal edilmesi durumunda, yolcu ile mevcut bir sözleşme kapsamında veya o yolcu ile sözleşmesi bulunan başka bir tüzel veya gerçek kişi yerine bir uçuşu gerçekleştiren veya gerçekleştirmeyi planlayan havayoluna yükümlülükler yüklenmiştir. Bu durum aktarmalı uçuşlarda veya operasyonel (uçuşu icra eden) taşıyıcı ile marketing (bileti düzenleyen) taşıyıcı ilişkisinin olduğu durumlarda hangi havayolunun sorumluluğunun olduğu noktasında önem arz eder.

Öncelikle uçuşu icra eden havayolu işletmesi, uçuş öncesi kontrol (check-in) işlemi sırasında, “Uçağa kabul edilmediğiniz, uçuşunuz iptal edildiği veya en az iki saat tehir edildiği takdirde, alacağınız hizmetler ile ilgili haklarınızı belirten metni check-in kontuarından veya uçağa biniş kapısından isteyiniz.” ifadesini içeren Türkçe ve İngilizce bir bildirimin okunaklı bir şekilde yolcular tarafından açıkça görülebilmesini sağlamak zorundadır.

Yolcuyu uçağa kabul etmeyen veya bir uçuşu iptal eden hava taşıma işletmesi, etkilenen her yolcuya bu Yönetmeliğe göre tazminat ve yardım kurallarını belirleyen yazılı bir bildirim sunmakla ve ayrıca, uçuşu icra eden havayolu işletmesi en az iki saatlik bir tehirden etkilenen her yolcuya bu kapsamda sözlü, yazılı ve/veya elektronik formatta bildirim yapmakla yükümlüdür.

Havayolu işletmesi, planlanan hareket saatinden 2 hafta öncesinde (14.gün dahil) iptal ettiği seferlerden yolcuları haberdar etmekle yükümlü, yolcular iptalden haberdar edildiklerinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi kendilerine olası alternatif ulaşım yolları hakkında da bilgi vermek zorunda. Aksi taktirde, yaşanan mağduriyet nedeniyle, yolcuların yaptıkları masrafları (konaklama, ulaşım, bilet bedeli vs) belgelemesi kaydıyla, havayolu işletmesi aleyhine dava açması halinde tazminata hükmedilmesi kaçınılmaz. Uçuş iptali nedeniyle, örneğin bir düğüne, cenazeye katılamama veya yetişememe gibi hallerde Mahkemelerce maddi tazminatın yanı sıra yolcu lehine manevi tazminata da hükmedilebiliyor.

Yolcunun uçuşun iptali konusunda haberdar edilip edilmediği ve ne zaman haberdar edildiğine ilişkin ispat yükümlülüğü uçuşu icra eden havayolu işletmesine ait. Ancak, yolcu iletişim bilgisinin, havayolu işletmesince talep edilmesine karşın verilmemesi veya yanlış verilmesi durumunda, havayolu işletmesi sorumluluktan kurtuluyor.
Uçuş iptali durumunda yolculara çeşitli seçenekler arasında tercih yapma hakkı veriliyor: Seyahatin gerçekleştirilmeyen bölüm veya bölümleri ile yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık herhangi bir anlamı kalmaması durumunda seyahatin gerçekleştirilen bölüm veya bölümleri için, bilet ücretinin tamamının satın alınmış olduğu fiyat üzerinden nakit olarak veya elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri, banka çekleri ile ödenmesi veya yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde en geç yedi gün içinde iadesi; ayrıca yolcunun seyahatinin ilk başlangıç noktasına ilk fırsatta dönmesini sağlayacak bir dönüş uçuşunun ücretsiz sağlanması. Benzer taşıma şartları altında, en erken fırsatta son varış yerine güzergah değişikliğinin sağlanması. Son varış yerine, boş koltuk durumuna bağlı olarak, yolcunun uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması gibi seçenekler arasından yolcuya tercih sunulur.


Bir şehir veya bölgeye birden fazla havaalanının hizmet etmesi durumunda, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin rezervasyonu onaylanmış olan yolculara alternatif bir havaalanına bir uçuş teklif etmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yolcunun o alternatif havaalanından rezervasyonun yapılmış olduğu havaalanına veya yolcu tarafından kabul edilen başka yakın bir varış noktasına transfer edilmesine ait masrafı karşılamak zorundadır.

Uçuş iptallerinde, bekleme süresine bağlı olarak havayolu işletmesi yolcularına birtakım hizmetler sunar; iki ila üç saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler, Üç ila beş saat arası gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, Beş saat ve üzeri gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği ikram edilir. Bunun yanı sıra yolculara bekleme süresine bakılmaksızın ve süre kısıtlaması olmaksızın ücretsiz olarak iki telefon görüşmesi, faks veya e-posta kullanım hizmeti teklif edilmesi zorunludur.

Uçuş iptali halinde gün aşımı söz konusu ise yolcuya alternatif uçuş/güzergâh teklifi yapıldıktan sonra, havayolu işletmesi yolcunun otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklamasını sağlamak zorundadır. Yine yolcunun konaklayacağı yere olan ulaşımı havayolu işletmesi tarafından sağlanır veya masrafı karşılanır.

Yönetmelik kapsamında planlanan hareket zamanından en az iki hafta öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri takdirde, yolcular tazminat almaya hak kazanır. Ancak seyahatin mücbir bir sebep (hava muhalefeti, kar, sis vs.) nedeniyle iptal edildiği ve gerekli tüm tedbirlerin alındığı ispat edilirse havayolunun tazminat ödeme zorunluluğu ortadan kalkar. İç hat uçuşlarında 50 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında tazminat verilir. Dış hat uçuşlarında ise yolculara 1500 kilometre veya daha kısa tüm uçuşlar için 125, 1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 200, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 300 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı tutarında tazminat verilir. Tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı, yani bilet için ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır.

Esasen yönetmelikte bahsi geçen tazminat kavramı hukuki anlamda tazminat değildir. Burada aranan koşullar gerçekleşmese dahi zarar, illiyet bağı gibi unsurların varlığı halinde veya teklif edilen tutarın yolcunun zararını karşılamaya yetmemiş olması halinde, - ki bu teklif yazılı delil olacaktır- doğan zararın dava yolu ile hukuken tazminini talep etmek mümkündür.
İyi uçuşlar..
Bağlantılar: Yolcu hakları

SOSYAL MEDYA'DA PAYLAŞ:

  • Bunu Facebook'da paylaş!
  • Bunu Tweet'le!
  • Bunu Google Plus'ta paylaş!
YASAL UYARI: Yazarın yazısının kopyalanması yasaktır. Yazı, sadece ucuyoruzz.com’a link verilerek kullanılabilir.
Bunun dışında kopyalayanlar hakkında kanuni işlem yapılacaktır.